Voor de inwoners van Oujda zitten de grenzen in alle windrichtingen dicht. De grens met Algerije zit dicht, ‘Fort Europa’ heeft zijn grenzen voor Afrika gesloten en visa voor het Midden Oosten zijn ook schaars. In bezit van een Europees paspoort vergeet je hoe beperkt het leven wordt als langzaam alle grenzen sluiten.

Na de bomaanslag in Marrakesh in 1994 verslechterde de politieke relatie tussen Algerije en Marokko. De aanslag werd gepleegd door een groep extremisten afkomstig uit Algerije en was de aanleiding voor Marokko om een visumplicht voor de inwoners van Algerije in te voeren. Door de visumplicht en het geschil rond de Westelijke Sahara besloot de Algerijnse regering tot op heden de grens naar Marokko dicht te gooien. De politieke verhouding tussen Rabat en Algiers hebben voor grenssteden zoals Oujda grote consequenties. Niet alleen heeft het sluiten van de grens ernstige economische gevolgen voor deze voorheen bedrijvige handelsstad, het leven van de inwoners is beperkter geworden.

Oujda in Marokko en zijn tegenhanger in Algerije liggen op nog geen 3 km afstand van elkaar. Families hebben zich in de loop der jaren over deze twee steden verspreid. Elkaar weer zien, wat vroeger een taxi rit van nog geen 10 minuten was, is nu een hele onderneming. Je maakt een 10 uur durende busrit naar Casablanca, alwaar je het vliegtuig naar Algiers in Algerije neemt om vervolgens weer de bus terug naar de grens te pakken. Deze reis is niet alleen tijdrovend, met een gemiddeld salaris van €5 per dag kunnen de meesten het ook niet betalen. Aan clandestiene bezoeken zitten risico’s verbonden. De Algerijnse douaniers schieten en de Marokkaanse douaniers pakken je op en leveren je uit aan Algerije waar een gevangenisstraf boven je hoofd hangt.

De grenzen van ‘Fort Europa’ zijn sinds enkele jaren dicht. Voorheen reisde de directeur van de vluchtelingenorganisatie ABCDS op uitnodiging van congresparticipatie door heel Europa. Het komt nu steeds vaker voor dat zijn visumaanvraag wordt afgewezen. Als Marokkaan moet je met een stapel documenten onder je arm naar de ambassade. Je paspoort, visaaanvraag, uitnodiging en garantieverklaring van de Europese organisatie. Waarom het visum wordt afgewezen blijft de vraag; is het omdat de garantieverklaring niet voldoende was of omdat het quota uit te geven visa is bereikt? Het werk van Hicham wordt op deze manier belemmerd.

Het Midden Oosten is ook geen alternatief. Mohammed is een jonge man die cultureel actief is, zijn passie is komedie. Culturele activiteiten zoals toneel en komedie kunnen in Oujda niet professioneel worden beoefend. Toch heeft Mohammed al enige internationale faam verworven en is uitgenodigd om te participeren in een festival in het Midden Oosten. Helaas behoort dit niet tot zijn mogelijkheden. Voor hem geen visum voor de landen waar het festival speelt. Waarom? Misschien heeft zijn afkomst uit het Noorden van Marokko, Oujda er iets mee te maken, wie zal het zeggen.

Hicham en Mohammed zijn niet op zich staande verhalen. Vooral in de grenssteden wordt het leven drastisch beperkt wanneer de grenzen rondom je sluiten. Als Europeaan sta je nooit stil bij het voorrecht om op elk willekeurig moment naar bijna elk land ter wereld te kunnen vliegen, voor werk of vakantie.

Discussieer over dit artikel in de forums. (0 berichten)